1. Grossman S.E. (Sabrina)

Hier is een concreet Plan van Aanpak voor de pijler Preventie, geformuleerd als een bouwsteen voor een gemeenteraadsnota. Dit plan slaat de brug tussen de abstracte teksten van het Istanbul Verdrag en de dagelijkse praktijk in de wijk.

Preventie van Geweld (Conform Istanbul Verdrag)

Doel: Het voorkomen van gendergerelateerd geweld en huiselijk geweld door het aanpakken van de wortels: schadelijke normen, gebrek aan kennis en het niet herkennen van signalen.

Actiepunt 1: De ‘Vreedzame Wijk’ & Educatie

• Maatregel: Breid het programma van de Vreedzame School uit naar de hele wijk. Focus hierbij specifiek op gendergelijkheid en lichamelijke integriteit.
• Uitvoering: Workshops op scholen over ‘Gezonde Relaties’ en ‘Online Grenzen’ (sexting/shaming).
• Juridische basis: Istanbul Verdrag Art. 14 (Onderwijs) & VN-Kinderrechtenverdrag Art. 29.

Actiepunt 2: Training van de ‘Eerste Linie’

• Maatregel: Verplichte scholing voor alle gemeentelijke professionals (wijkteams, schuldhulpverleners, Wmo-consulenten) in het herkennen van dwingende controle (intieme terreur).
• Focus: Niet alleen fysiek geweld herkennen, maar ook psychische en economische onderdrukking (bijv. daders die de bankpas van het slachtoffer beheren).
• Juridische basis: Istanbul Verdrag Art. 15 (Opleiding van professionals).

Actiepunt 3: Lokale Bewustwordingscampagne ‘Niet Jouw Schuld’

• Maatregel: Een doorlopende stedelijke campagne die de schaamte bij slachtoffers doorbreekt en de verantwoordelijkheid bij de dader legt.
• Inzet: Gebruik van lokale rolmodellen (sportcoaches, buurtvaders, ondernemers) om te praten over respect en het doorbreken van stereotiepe man-vrouwverhoudingen.
• Juridische basis: Istanbul Verdrag Art. 13 (Bewustmaking).

Actiepunt 4: Veilige Publieke Ruimte (Gender-audit)

• Maatregel: Het uitvoeren van ‘veiligheidswandelingen’ met inwoners om onveilige plekken (slecht verlichte tunnels, parken) in kaart te brengen.
• Actie: Directe aanpassing van verlichting en inrichting van de openbare ruimte om straatintimidatie te verminderen.
• Juridische basis: Istanbul Verdrag Art. 17 (Deelname van de private sector en de media/publieke ruimte).

Preventie is geen kostenpost, maar een investering in de veiligheid en bestaanszekerheid van onze inwoners. In lijn met het Istanbul Verdrag (Art. 12) verplicht deze gemeente zich tot het bevorderen van veranderingen in sociale en culturele gedragspatronen. Wij accepteren niet langer dat geweld ‘achter de voordeur’ blijft; wij brengen de oplossing naar de voorkant door educatie en vroege signalering centraal te stellen.”

Preventie gaat niet alleen over veiligheid, maar ook over het recht op een zelfstandig en waardig leven.

Plan van Aanpak: Integrale Preventie & Inclusieve Veiligheid

Visie: Geweld voorkomen begint bij het versterken van de autonomie van het individu en het wegnemen van structurele ongelijkheid in de wijk.

1. Educatie: Weerbaarheid en Gelijkheid vanaf de Basis

• Actie: Structurele integratie van de principes van de Vreedzame School in het lokale onderwijs en jongerenwerk, met specifieke modules over gendergelijkheid en de lichamelijke integriteit van personen met een handicap.
• Juridische borging:  Istanbul Verdrag Art. 14: Onderwijs over gelijkwaardigheid.
• VN-Verdrag Handicap Art. 8: Bestrijden van stereotypen en vooroordelen.
• Grondwet Art. 23: De zorg van de overheid voor het onderwijs.

2. Training: Herkenning van Dwingende Controle en Afhankelijkheid

• Actie: Professionals (wijkteams, zorgverleners) worden getraind om signalen van geweld te herkennen bij specifiek kwetsbare groepen. Er is extra aandacht voor de afhankelijkheidsrelatie bij personen met een beperking (bijv. mantelzorger als pleger).
• Juridische borging:  Istanbul Verdrag Art. 15: Specialistische training voor professionals.
• VN-Verdrag Handicap Art. 16: Bescherming tegen uitbuiting, geweld en misbruik.
• Grondwet Art. 11: Recht op onschendbaarheid van het lichaam.

3. Toegankelijke Hulp: De ‘Drempelloze’ Wijk

• Actie: In elk stadsdeel komt een fysiek informatiecentrum (zoals benoemd in het programma Ieder Mens Telt) dat volledig toegankelijk is. Informatie over geweld en hulpverlening moet beschikbaar zijn in eenvoudige taal (lekentaal), braille en via gebarentolken.
• Juridische borging:  Istanbul Verdrag Art. 13: Bewustmaking via toegankelijke informatie.
• VN-Verdrag Handicap Art. 9: Toegankelijkheid als basisvoorwaarde voor deelname.
• Grondwet Art. 1: Gelijke behandeling en non-discriminatie.

4. Veilig wonen: Woonrecht als Preventie

• Actie: Het invoeren van een “Stay Safe” protocol waarbij bij dreigend geweld niet het slachtoffer, maar de dader direct uit de woning wordt verwijderd (huisverbod). Dit voorkomt dat slachtoffers hun sociale omgeving en woning verliezen.
• Juridische borging:  Istanbul Verdrag Art. 52 & 53: Noodhuisverbod en beschermingsbevelen.
• VN-Verdrag Handicap Art. 19: Recht op zelfstandig wonen en deel uitmaken van de gemeenschap.
• Grondwet Art. 10: Recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer.

In deze gemeente telt ieder mens. Preventie van geweld is geen gunst, maar een fundamentele plicht die voortvloeit uit onze Grondwet en internationale verdragen zoals Istanbul en het VN-Verdrag Handicap. Wij kiezen voor een proactieve aanpak waarbij we de drempels voor hulp verlagen en de veiligheid in de eigen woonomgeving garanderen. Ons beleid is gebaseerd op het principe: Niets over ons, zonder ons. We beschermen de autonomie van het slachtoffer en pakken de oorzaken van geweld bij de wortel aan.

Er zou per definitie bij iedere gemeente begonnen kunnen worden door een “spreekt uit” motie aan te nemen in de raad:

Motie: Veiligheid is een Grondrecht – Implementatie Istanbul Verdrag

De raad van de gemeente

Constaterende dat:

• Het Verdrag van Istanbul de gemeente verplicht tot een integrale aanpak van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld;
• Het VN-Verdrag Handicap stelt dat iedereen recht heeft op een zelfstandig leven en bescherming tegen uitbuiting en geweld;
• Slachtoffers van huiselijk geweld momenteel vaak gedwongen worden hun huis en sociale omgeving te verlaten, terwijl de dader in de woning blijft.

Overwegende dat:

• Grondwet Artikel 10 en 11 de persoonlijke levenssfeer en de onschendbaarheid van het lichaam beschermen;
• Veiligheid en bestaanszekerheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn;
• Effectieve preventie alleen slaagt als hulp laagdrempelig, inclusief en in begrijpelijke ‘lekentaal’ beschikbaar is.

Spreekt uit dat:

• De autonomie van het slachtoffer centraal staat: Bij huiselijk geweld moet de focus liggen op het verwijderen van de dader uit de woning (huisverbod), in plaats van het ontwortelen van het slachtoffer en eventuele kinderen.
• Inclusie de norm is: Preventieprogramma’s en informatiecentra moeten volledig toegankelijk zijn voor personen met een beperking, conform het principe “Niets over ons, zonder ons”.
• Geweldloosheid wordt aangeleerd: De principes van de Vreedzame School en geweldloze communicatie (gebaseerd op het King Center-model) moeten de standaard worden in het gemeentelijk jeugd- en onderwijsbeleid.

En verzoekt het college van B&W om:

• Binnen zes maanden een concreet actieplan “Istanbul in de Wijk” te presenteren, waarin de bovenstaande uitgangspunten zijn verwerkt in de lokale zorg- en veiligheidsketens;
• Hierbij actief ervaringsdeskundigen te betrekken en te waarderen als gelijkwaardige professionals.

En gaat over tot de orde van de dag.

De Schaduwkant van de Zorg: Zorgcowboys en Hun Praktijken

De term ‘Zorgcowboy’ wordt in de volksmond gebruikt voor zorgaanbieders die winstbejag boven het welzijn van de cliënt stellen. Ze maken misbruik van de complexiteit, de financieringsstructuren (zoals PGB en zorgcontracten) en de kwetsbaarheid van hun cliënten.

Wat Zorgcowboys Doen: De Harde Realiteit

De praktijken van deze malafide zorgaanbieders zijn ernstig en laten diepe littekens achter. Ze omvatten onder meer:

• Fraude en Uitbuiting: Het stelselmatig onterecht declareren van uren, zorg of middelen die niet zijn geleverd, het opzetten van schijnconstructies, en het aftroggelen van (vaak kwetsbare) cliënten voor eigen gewin.
• Verwaarlozing en Mishandeling: Het leveren van ondeugdelijke of zelfs schadelijke zorg, waaronder ernstige verwaarlozing (fysiek, emotioneel, hygiënisch) en in de meest extreme gevallen fysieke of psychische mishandeling van cliënten, waaronder kinderen en personen met een handicap.
• Intimidatie en Isolatie: Het intimideren en onder druk zetten van cliënten, hun naasten, of hun wettelijke vertegenwoordigers om klachten te voorkomen of om de schijnconstructies in stand te houden. Dit leidt vaak tot sociale isolatie van de cliënt, waardoor de misstanden langer onzichtbaar blijven.
• Kwetsbaarheid Uitbuiten: Het zich specifiek richten op cliënten die door hun aandoening, leeftijd of positie moeilijk in staat zijn om klachten te uiten of hun belangen te behartigen.

De Term ‘Zorgcowboy’ Schiet Tekort: Een Eufemisme voor Ernstige Misdaad

Het is cruciaal om te stellen dat de lading van de benoeming ‘Zorgcowboy’ de ernst van de feiten niet dekt.

De term roept beelden op van onbehouwen, maar wellicht stoere of ondernemende types die de randjes opzoeken. Het is een eufemisme dat de ware aard van de misdrijven verhult. De handelingen die hierboven beschreven zijn, stelselmatige fraude, verwaarlozing, mishandeling, en uitbuiting, zijn ernstige misdrijven die horen bij georganiseerde criminaliteit of geweldpleging, en niet bij de onschuldig klinkende “cowboy-mentaliteit”.

Door het gebruik van ‘Zorgcowboy’ wordt de nadruk onbedoeld gelegd op een ‘wild’ ondernemerschap, terwijl het feitelijk gaat om criminele uitbuiting van de meest kwetsbaren in de samenleving. Deze praktijken ondermijnen het vertrouwen in de gehele zorgsector.

Het Zorgstelsel als ‘Wild Westen’: Structurele Onveiligheid

De term ‘Zorgcowboy’ suggereert dat het probleem ligt bij enkele rotte appels. Echter, de structurele problemen in het zorgsysteem en het beleid creëren een omgeving die meer lijkt op een ‘Wild Westen’, waarin kwetsbare personen onbeschermd blijven. De oorzaken hiervoor zijn:

1. Gebrek aan Adequate Straffen en Handhaving

Voor daders van ernstige fraude en mishandeling in de zorg is de strafmaat vaak niet in verhouding tot de ernst van de misdrijven en de impact op de slachtoffers.

• Lichte Sancties: Financiële fraude wordt vaak afgedaan met terugvordering van gelden of een bestuurlijke boete, terwijl de daders elders eenvoudig een nieuwe zorgaanbieder starten.
• Juridische Complexiteit: Het bewijzen van opzet bij mishandeling of ernstige verwaarlozing binnen een zorgsetting is juridisch complex, waardoor daders vaak de dans ontspringen of slechts lichte straffen krijgen.

2. Onmogelijke Toegang tot Recht voor Kwetsbare Cliënten

De toegang tot recht en klachtenprocedures is voor cliënten, zeker zij met een handicap, vaak onmogelijk gemaakt.

• Afhankelijkheid: Cliënten zijn volledig afhankelijk van de zorgaanbieder, waardoor de drempel om een klacht in te dienen extreem hoog is uit angst voor represailles of verlies van zorg.
• Juridische Barrières: Het voeren van procedures vergt expertise, uithoudingsvermogen en financiële middelen die kwetsbare personen of hun naasten vaak niet bezitten.

3. Falende Controle en Uitvoering van Maatregelen

Ondanks het bestaan van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), is de uitvoering van toezicht en maatregelen vaak onvoldoende of te traag.

• Tandeloze Inspectie: Hoewel de IGJ kan ingrijpen, zijn er hardnekkige gevallen bekend waarbij zorgaanbieders ondanks negatieve inspectierapporten en een stopzetting van de financiering, de praktijken op een andere locatie of onder een andere naam voortzetten.
• Versnippering van Toezicht: De verdeling van toezicht tussen gemeenten (Wmo/Jeugd), zorgverzekeraars (Zvw) en de IGJ leidt tot gaten in de controle, waardoor malafide aanbieders door de mazen van het net glippen.

Conclusie: De kwetsbare positie van kinderen en personen met een handicap in het zorgstelsel is geen incident, maar een systemische tekortkoming. Het systeem, dat te veel leunt op (slecht gecontroleerde) marktwerking en te weinig op robuuste bescherming, handhaving en adequate straffen, faalt in haar primaire taak: het bieden van veilige en menswaardige zorg.

Het is tijd om de term ‘Zorgcowboy’ te vervangen door de harde feiten: zorgcriminelen en uitbuiting, en om het ‘Wild Westen’ van het zorgstelsel om te vormen tot een veilige en gecontroleerde omgeving.

Het woord ‘Misstand’

Het woord ‘misstand’ is een samengesteld woord dat letterlijk verwijst naar een ‘verkeerde stand van zaken’. Het beschrijft een situatie die niet in orde is en afwijkt van de norm. In de praktijk wordt de term vaak gebruikt om structurele problemen aan te duiden, zoals fouten, onregelmatigheden of ongewenste situaties binnen een organisatie of systeem. Het omvat een breed scala aan problemen, van administratieve fouten tot ernstige gevallen van onzorgvuldigheid. .

De Kloof tussen Betekenis en Perceptie

De perceptie van het woord ‘misstand’ wijkt vaak af van de letterlijke betekenis. Hoewel de letterlijke betekenis zoiets als ‘ongewenste situatie’ suggereert, roept het woord vaak een gevoel van ernst, nalatigheid of zelfs opzettelijk wangedrag op. Dit komt doordat het woord vaak wordt gebruikt in de context van schandalen, zoals in de zorg, financiële sector of bij de overheid. Deze associatie heeft het woord een zwaardere connotatie gegeven dan de letterlijke betekenis doet vermoeden.

• Letterlijke betekenis: Een afwijking van een gewenste toestand.
• Algemene perceptie: Een ernstige, vaak structurele fout of onregelmatigheid, waarbij sprake is van nalatigheid of onethisch gedrag.

De perceptie is dus zwaarder geladen dan de letterlijke betekenis, wat kan leiden tot onduidelijkheid.

Het Nut en de Nadelen van de Term

De term ‘misstand’ is waarschijnlijk ontstaan uit de behoefte om een complexe, vaak structurele, situatie in één woord te beschrijven. Het is een gemakkelijke term om te gebruiken in media en politieke debatten, omdat het direct en helder communiceert dat er een probleem is.

Dit gemak heeft echter een keerzijde: het kan leiden tot een bagatellisering van de ernst van de situatie. Als een opzettelijke, ernstige handeling, zoals kindermishandeling, wordt aangeduid als een ‘misstand’, kan dat de ernst van de daad verhullen. Het woord kan ook worden gebruikt als een eufemisme om direct daderschap te vermijden, door de focus te leggen op een falend systeem in plaats van op de individuele verantwoordelijkheid.

Daarom kan het nut van de letterlijke betekenis bij het oplossen van problemen worden betwijfeld. Als we een probleem willen aanpakken, moeten we het bij de naam noemen. Een opzettelijke daad van ernstige aard, zoals het niet verlenen van noodzakelijke zorg, is niet zomaar een ‘misstand’; het is verwaarlozing of een misdrijf.

Maatschappelijke Uitwerking en Oplossingen

De maatschappelijke uitwerking van het gebruik van het woord ‘misstand’ is dat de maatschappij de neiging heeft de ernst van een probleem als minder erg te beschouwen, omdat het woord zelf minder direct is dan ‘mishandeling’, ‘fraude’ of ‘verwaarlozing’. Dit kan te wijten zijn aan het woord zelf, maar ook aan de maatschappelijke neiging om schandalen te normaliseren. We kunnen ons afvragen of we niet een nieuwe, meer accurate terminologie moeten ontwikkelen die net zo gemakkelijk over de tong rolt, maar de ernst van de situatie beter weergeeft.

Misschien moeten we de term ‘misstand’ reserveren voor situaties die echt systemisch en onbedoeld zijn, en voor opzettelijke, ernstige handelingen een andere, meer directe, term gebruiken. Dit zou de daders aansprakelijker maken en de ernst van de situatie verduidelijken voor de maatschappij.

Echte Regie over Eigen Zorg (PGB)

Eigen regie betekent dat jij aan het stuur zit van je eigen leven. Als leider van de AAA beloof ik dat wij barrières slechten en investeren in de kracht van de budgethouder. Jouw zorg, jouw keuze, onze prioriteit.

“Zorg is maatwerk, geen eenheidsworst. De inwoner bepaalt.”
Op 18 maart 2026 bepalen we hoe onze gemeente omgaat met ondersteuning en zorg. Voor de AAA is het Persoonsgebonden Budget (PGB) geen ‘sluitpost’, maar een essentieel instrument voor vrijheid. Ik kniel niet voor bureaucratie, maar sta op voor de menselijke maat.
Mijn speerpunten voor een sterk PGB-beleid:

• PGB als Gelijkwaardige Keuze: In onze gemeente mag een PGB nooit een tweederangs optie zijn. Ik wil dat inwoners proactief en eerlijk worden geïnformeerd over de keuze tussen Zorg in Natura en een PGB, zonder dat de gemeente stuurt op de goedkoopste oplossing.
• Stop de Willekeur: De grote verschillen tussen gemeenten moeten verdwijnen. Ik pleit voor duidelijke, transparante regels en een aanvraagproces zonder onnodige drempels. Een afwijzing mag nooit zonder grondige, inhoudelijke onderbouwing.
• Toereikende en Eerlijke Tarieven: Goede zorg kost geld. Ik zet me in voor PGB-tarieven die daadwerkelijk meestijgen met de inflatie (indexering). We gaan werken met de landelijk ontwikkelde handreikingen om ervoor te zorgen dat jij als budgethouder je zorgverleners een eerlijk en marktconform salaris kunt betalen.
• Maatwerk is de Norm: Algemene voorzieningen zijn mooi, maar zij mogen nooit een schild zijn om noodzakelijk maatwerk te weigeren. Wie specifieke hulp nodig heeft, moet die ook specifiek kunnen inkopen.